فضای اطلاعرسانی بینالمللی در طی ۳ دهه گذشته همواره از آیتالله هاشمیرفسنجانی تصویری از یک مجتهد سیاسی، اصولگرایی معتدل و تصمیمسازی موثر و جدی در، همگرایی کشورهای اسلامی و جهان اسلام را درخاطر داشتهاست که هرچند قدمی از اصول و فلسفه سیاسی بنیانگذار فقید جمهوریاسلامی عقب نگذارده ولیکن «همآورد طلب» نیست و به مصداق توصیه مقتدای تشیع به مالک اشتر: «حتی با دشمنان نیز از دایره انصاف و عدالت» خارج نمیشود و بر رعایت استدلال و منطق نیز در ادبیات دیپلماتیک تاکید همیشگی داشته و دارد، این چنین است که وقتی خبرنگار شبکه خبری فرانس۲۴ در یکی ازمعدود مصاحبههای داخلی و خارجی «رئیسمجمعتشخیصمصلحتنظام و مجلسخبرگانرهبری» موفق به مکالمهای کوتاه با معظمله میشود، درخاتمه متوجه این نکته مکرر میشود که حضرتآیتالله با انقلاب و امام پیوندی ۶۰ ساله دارد، مسئله فلسطین و ظلم وارده بر مردم مظلوم آن از قلههای همیشگی تفکر ایشان بوده و خواهد بود،با «واقع گرایی» از تاثیرات منفی تحریمهای ظالمانه بر کشور یاد میکند ولی «اصولگرایانه» از ناکارآمدی آن در ۳۰ سال گذشته در قیاس با ایمان و حق طلبی مردم کشورش یاد میکند، «همآورد طلبی» نمیکند در عین حال هشدار میدهد که اگر کشوری نابخردانه در پی جنگ افروزی با ایران اسلامی است بایداز تاریخ قدرت و ایمان مردم ما دردفاع از کشورشان درس بگیرند، استفاده صلحآمیز هستهای جمهوریاسلامی را «حقی غیر قابل استیفاد» از ایران میداند ولی باز هم «قانونورزانه» بر طی طریق از مسیر مراجع نظارتی تاکید میکند و آنجا که به مسائل داخلی و تحولات اخیر کشور میرسد، «مدبرانه» از عدم تمایل به صحبت با خبرنگاران خارجی میگوید و چون تحریک خبرنگار را بریادآوری حملات و تخریبها علیه «خود و خانواده» مشاهده میکند، گویی اصلاً چنین اتفاقی را به یاد ندارد تا «مصلحت کشور» را نادیده بگیرد ...
هر چند این مصاحبه بسیار کوتاه و موجز است ولی با خود حاوی عینیت دوبارهای از ادبیات دیپلماتیک فاخر نظام مقدس جمهوریاسلامی در عرصههای بینالمللی است:
فیلم مصاحبه با شبکه FRANCE24
متن کامل مصاحبه خبرنگار شبکه FRANCE24 با حضرتآیتاللههاشمیرفسنجانی رئیسمجلسخبرگانرهبری و مجمعتشخیصمصلحتنظام جمهوریاسلامیایران:
FRANCE24: با سلام و تشکر از اینکه به عنوان ریاستمجمعتشخیصمصلحتنظام و شخصیتی که بسیار شناختهشده هستید ما را به حضور پذیرفتید، به عنوان اولین سوال میخواستم بدانم آیا پیام خاصی برای «دولت فرانسه» دارید؟
هاشمیرفسنجانی: بسماللهالرحمنالرحیم،از کشور فرانسه به عنوان میزبان حضرتامام قبل از پیروزی انقلاب و موقعیتی که به همین واسطه در ایران پیدا کرد انتظار داریم در روابط خود با ایران منصفانه و آنطور که شایسته یک کشور متمدن است، رفتار کنند.
FRANCE24: جنابعالی در جوانی با چه انگیزهای وارد مسائل و مطالعات «حوزوی» شدید؟
هاشمیرفسنجانی: خانواده ما یک خانواده فرهنگیروستایی بود و پدرم بسیار علاقهمند بود که «ما» در علوم دینی تحصیل کنیم به همین دلیل در سن حدود ۱۴ سالگی ، خودشان من را به قم برای تحصیل علوم دینی آوردند.
FRANCE24: از چه زمانی جنابعالی با مرحوم امامخمیی آشنا شدید؟
هاشمیرفسنجانی: بنده در سال ۱۳۲۷، بیش از۶۰ سال قبل به قم آمدم و یکسال بعد در منزلی ساکن شدیم که مجاور منزل امامخمینی بود و این باعث آشنایی ما گردید.
FRANCE24: مبارزات شما با رژیم پهلوی از چه سالی آغاز شد و جنابعالی چند بار زندانی رژیم قبل شدید؟
هاشمیرفسنجانی: زمان ورود من به قم مصادف بود با اوج مبارزات آیتاللهکاشانی، فدائیان اسلام و آقای مصدق با رژیم شاه بود، البته من به علت نداشتن تجربه سیاسی و جوانی در آن زمان ، در مبارزات شرکت نداشتم ولی با آغاز مبارزات امامخمینی، من نیز رسما، وارد عرصه مبارزات شدم و این ورود از سال ۱۳۴۰ به رهبری امام خمینی بود که ۱۷ سال نیز طول کشید، در این ۱۷ سال من بارها به زندان رفتم که ۵ بار آن طولانی و دفعات پر تعدادی نیزکوتاه مدت بود، در زندان نیز در چندین نوبت خیلی شدید «شکنجه» شدم تا رسیدیم به پیروزی انقلاب ...
FRANCE24: در اوایل استقرار جمهوریاسلامی خود شما قربانی «تروریسم» شدید. نظر جنابعالی در رابطه با مبارزه کنونی و اقدامات و اقدامات نظامی آمریکائیها و اروپائیها با مقوله «تروریسم» چیست؟
هاشمیرفسنجانی: طبیعتاً ما به عنوان مسئولین یک دولت با تروریسم مخالفیم و تروریستها را نیز به طور معمول در تحقق اهدافشان ناکام میدانیم، اگر آمریکائیها و اروپائیها در مبارزه با تروریسم «صادق» باشند و به تروریست «خوب» و «بد» معتقد نباشند و تروریسم را حتی به عنوان تامینکننده برخی منافع خود تقویت و به کار نگیرند کار مناسبی است که متاسفانه در حال حاضر اینگونه عمل نمیکنند.
FRANCE24: نظر جنابعالی در مورد اقدامات نظامی آمریکائیها و اروپائیها در «افغانستان» چیست؟
هاشمیرفسنجانی: «ما» آنها را موفق نمیبینیم، یعنی از وقتی که آنها وارد افغانستان شدند و اهدافی را اعلام کردند، در هیچکدام توفیقی نیافتند، مثلاً آنها گفتند که هدف ما مبارزه با «طالبان و القاعده» است، ولی الان میبینیم که طالبان و القاعده قویتر از زمان قبل از حضور نیروهای ناتو در افغانستان فعال هستند و یا اعلام کردند که در افغانستان به عنوان مرکز اصلی تولید مواد مخدر جهان اقدامات بازدارندهای را انجام خواهندداد ولی امروز مشاهده میشود که نه تنها این مبارزه اتفاق نیافتاده بلکه تولید مواد مخدر ۸ برابر نیز شدهاست و یا گفتند که ما در پی ایجاد «امنیت» در منطقه هستیم که نه تنها افغانستان امن نشد بلکه ناامنی به پاکستان نیز سرایت کرد، پس یا آنها دراین مسیر «عاجزند» و یا اهداف دیگری در سر دارند.
FRANCE24: نظر جنابعالی در مورد وضعیت فعلی فلسطین و روابط فعلی اسرائیل با دولت خودگردان فلسطین چیست؟
هاشمیرفسنجانی: «ما» مردم فلسطین را مظلوم میدانیم چرا که تعداد زیادی از آنها در خاک خود مورد تعدی قرارگرفته و بسیاری از آنها آواره شده اند، و آنهایی که اکنون در خاک خویش به سر میبرند «شهروند درجه ۲» به حساب میآیند و این ظلم در وهله اول از سوی انگلیس آغاز و سپس با مشارکت آمریکا و بعد «دنیای غرب» و حتی «روسیه» دنبال شد، اما در مورد مذاکراتی که شما در سوال خود به آن اشاره کردید چون در این مذاکرات به ریشه اصلی مشکل پرداخته نمیشود، به همین خاطر در طول سالیان متمادی از کمپ دیوید تا امروز ناکام ماندهاست.
FRANCE24: غربیها غالباً از نقش ایران در فلسطین انتقاد میکنند نظر شما در این ارتباط چیست؟
هاشمیرفسنجانی: من فکر میکنم که بی انصافی میکنند، ما از یک ملت مظلومی که امروز فقط ۶ میلیون آواره دارد و دائماً تحت فشار است حمایت میکنیم، چه منطقی توان این را دارد که این حمایت را محکوم کند؟ شما مطلعاید که گزارش گلدستون نیز در این اواخر «اسرائیل» را محکوم کرد که این حرف «ما» نبود بلکه حرف نماینده خود غرب بود.
FRANCE24: آیا جنابعالی در افق آینده روابط «ایران و آمریکا» تحول مثبتی را پیشبینی میکنید؟
هاشمیرفسنجانی: با رفتار عملی فعلی آقای «اوباما» من افق خوبی را پیشبینی نمیکنم.
FRANCE24: آیا شما تنش روابط ایران و آمریکا را منجر به یک مقابله نظامی ارزیابی نمیکنید؟
هاشمیرفسنجانی: امیدوارم اینطور نشود و دعا میکنیم که اینگونه نشود.
FRANCE24: آینده رابطه ایران و اتحادیه اروپا را جنابعالی با توجه به موقعیت ویژهای که دارید چگونه ارزیابی میکنید؟
هاشمیرفسنجانی: اگر آنها با همین رویه فعلی ادامه بدهند، آینده روابط ما با آنها فرقی با آمریکا نمیکند چون «یکی» هستند.
FRANCE24: انتظار شما از اتحادیه اروپا بالاخص کشور فرانسه چیست؟
هاشمیرفسنجانی: ما هم از اتحادیه اروپا هم از فرانسه و حتی از خود آمریکا انتظار رفتار منصفانه نسبت به ایران را داریم، ما چیزی فراتر از حقوق بینالمللی خود نمیخواهیم و آنها هم نباید تلاش کنند حقوق ما را سلب کنند.
FRANCE24:حقوق مورد اشاره جنابعالی برای کشورتان چیست؟
هاشمیرفسنجانی: مهمترین آن حق بهرهبرداری صلحآمیز از «انرژی هستهای» است.
FRANCE24: نظر شما راجع به فشارهای جهانی اعمالشده به ایران پیرامون همین موضوع مورد اشاره (انرژی هستهای) چیست؟
هاشمیرفسنجانی: خب این یک موضع خصمانه نسبت به «ما» است، چون این حق بینالمللی برای کشورهای امضاءکننده NTP در آژانس بینالمللی است که متاسفانه از کشور ما دریغ میشود.
FRANCE24: از اتهامات وارده به ایران از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا، تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای است که از همین رو نیز واکنشهایی مثل تشدید تحریمها علیه ایران را باعث شدهاست، نظر شما در این ارتباط چیست؟
هاشمیرفسنجانی: بارها گفتهایم و تاکید کردهایم که ما با سلاح هستهای کاملاً مخالفیم و آرزو داریم که روزی دنیا از سلاحهای هستهای پاک شود و در این ارتباط آمادهایم که مطابق قوانین آژانس انرژی هستهای و NTP مورد نظارت قرار بگیریم ولی آنها چیزی فراتر از این را از ما انتظار دارند.
FRANCE24: بنابراین نظر جنابعالی این است که ایران حق بهرهگیری از انرژی صلحآمیز هستهای را دارد؟ درست است؟
هاشمیرفسنجانی: بله، نه تنها «ما» بلکه همه از این حق برخوردارند، ولی موضوع بر سر صحبت ناحق آنهاست که میگویند: شما «غنی سازی داخلی» نداشته باشید و دلیل آنها بر این گفته و این فرض است که میگویند اگر شما غنیسازی داشتهباشید ممکن است روزی به سمت سلاح هستهای بروید که این فقط یک مدعاست و قابل قبول نیست.
FRANCE24: من در مصاحبههایی که با تنی چند از مردم ایران داشتم نگرانیهایی را از زبان آنها نسبت به تبعات اعمال مجازاتهای اقتصادی جدید علیه کشورشان شنیدم، نظر شما در این ارتباط چیست؟
هاشمیرفسنجانی: ما از تحریم استقبال نمیکنیم و این حرکت ظالمانه قطعاً برای ما عوارضی در پی خواهد داشت ولی «حق» ما از آن مهمتر است و در این راستا آن را تحمل میکنیم، چرا که از ابتدای انقلاب ما همواره مورد تحریم قرار داشتهایم و به تحمل مشکلات ناشی زا آن عادت داریم.
FRANCE24: نظر جنابعالی در مورد تهدید اقدام نظامی علیه ایران که هرازگاهی زا سوی برخی مسئولین آمریکایی و یا اسرائیلی اعلام میشود، چیست؟
هاشمیرفسنجانی: من فکر میکنم که انها به اندازه کافی از اقدامات خود در عراق و افغانستان درس گرفتهاند و به نظر نمیآید با توجه به سابقه قدرت ایران در دفاع خود، به چنین اقدامی مبادرت کنند، البته ما «احتمال» اشتباه آنها را میدهیم و این احتمال رااز چشم خود دور نگهنمیداریم ولی قطعاً مردم آن کشورها اجازه نخواهند داد چنین بازی خطرناکی با منافع ملی کشورشان صورت بگیرد.
FRANCE24: اگر این تهدیدات به وقوع بپیوندد، چه خواهد شد؟
هاشمیرفسنجانی: همه دنیا ضرر خواهدکرد، و این جنگ هم کوتاه مدت نخواهدبود.
FRANCE24: اگر اجازه بدهید به مسائل داخلی بپردازیم، در ماههای اخیر وضعیت داخلی ایران تحولاتی داشتهاست، نظر شما در این ارتباط چیست؟
هاشمیرفسنجانی: من تمایلی به صحبت در مورد مسائل داخلی، در حال حاضر با یک خبرنگار خارجی ندارم، در داخل هم کم حرف میزنم، معمولاً با خبرنگاران داخلی هم مصاحبهای ندارم، موقع خودش حرفم را خواهمزد.
FRANCE24: با توجه به اینکه خود شما مورد حملات فراوانی قرار گرفتهاید و حتی فرزندان شما نیز در این مسیر مورد حمله قرارگرفتهاند آیا الان مایل به صحبت نیستید؟
هاشمیرفسنجانی: نه، مایل نیستم در این مورد حرف بزنم.
FRANCE24: ما درک میکنیم که درشرایط فعلی جنابعالی مایل نباشید راجع به مسائل داخلی صحبت کنید، من موضوع را عوض میکنم، همانطور که اطلاع دارید یک خانم جوان فرانسوی که متهم به جاسوسی است، هماینک در سفارت فرانسه به سر میبرد و امکان خروج از کشور برایش نیست، نظرتان راجع به این پرونده چیست؟
هاشمیرفسنجانی: من از پرونده مطلع نیستم و قوه قضائیه هم روی آن کار میکند، با فرانسه هم مذاکراتی هست که در خبرها دیدهاید، راجع به این مسئله نظرروشنی نمیتوانم بدهم، امیدوارم با عدالت رفتار شود.
FRANCE24: در مورد روابط ایران و فرانسه، همانطور که اطلاع دارید سازمان مجاهدین خلق که دارای مشی مبارزه مسلحانه با نظام جمهوریاسلامی است در واقع مقر اصلی آنها در نزدیکی پاریس است. آیا نظر شما این است که فرانسه در این مورد اعمال نفوذ کند و یک موضع خاصی داشتهباشد؟ انتظار شما از فرانسه چیست؟
هاشمیرفسنجانی: ما ازعملکرد فرانسه درمورد تروریستهای منافقین راضی نیستیم و اعتراض داریم، فرانسه اولین کشوری بود که اجازه داد آقای مسعود رجوی که یک تروریست فراری بود وارد فرانسه شود و استقبال کرد و ازآن روز تا به حال آنها درفرانسه مستقرند. این همان نمونه دوگانه عمل کردن کشورهای غربی است. آمریکا رسماً اینها را تروریست شناخته ولی تحت حمایت هم گرفته، چه فرقی میکنند با القاعده؟
FRANCE24: آیا این سازمان همچنان یک تهدید برای جمهوری اسلامی ایران به حساب میآید؟
هاشمیرفسنجانی: بالاخره تروریست همیشه تهدید است.
FRANCE24: آیا شما طرفداراین هستید که پایگاه اشرف که در آنجا عدهای از اعضای این سازمان سکونت دارند تخلیه شود؟
هاشمیرفسنجانی: منافقینی که درعراق هستند مدت طولانی با صدام همکاری کردند، علیه ایران جنگیدند و تلفات زیادی وارد کردند و جاسوس بودند . ستون پنجم عراق در ایران بودند. درخود عراق بعد از جنگ وقتی که مردم عراق علیه صدام قیام کردند در نهضت مردم عراق، منافقین نقش زیادی در کشتار عربها و کردها ایفا کردند که الان هم آمار و ارقام آن موجود است. طبیعی است که مردم عراق، آنهایی که بچههایشان به دست منافقین کشتهشدند، امروزآنها حاکمند در عراق و به این آسانی حاضر نیستند آنها در کنار بغداد حضور داشتهباشند. ما هم مایل نیستیم مرکز آنها نزدیک مرز ما باشد. ولی کاری که عراقیها میکنند مسئله خودشان است و مسئله ما نیست، آمریکا هست که الان انها را در آنجا نگه داشتهاست.
FRANCE24: در حال حاضر در مجلس فرانسه یک طرح قانونی است که از سوی حزب آقای سارکوزی به مجلس ارائه شدهاست و به موجب آن قرار است که حجاب اسلامی به آن صورتی که صورت را هم میپوشاند در فرانسه ممنوع اعلام شود. نظر شما در این مورد چیست؟
هاشمیرفسنجانی: این تبعیض است. کسانی که اهل فرانسه هستند و میخواهند عقاید مذهبی خود را عمل کنند، چرا دولت آنها را ممنوع میکند.
FRANCE24: برای اینکه درواقع از این مصاحبه یک نتیجهگیری داشتهباشیم، نظر شما راجع به بهبود روابط ایران و فرانسه و کاری که باید برای بهبود روابط انجام شود چیست؟
هاشمیرفسنجانی: ما معتقدیم باید با فرانسه روابطمان خوب باشد. من در دوران مسئولیت اجرایی خود خیلی تلاش کردم و پیشرفت هم کردیم،روابط را با آقای شیراک و دیگر آقایان بهتر کردیم. حالا هم اگر فرانسویها مایل باشند ما آماده هستیم روابطمان را حسنه کنیم. البته ما گلههای زیادی از نشیب و فراز رفتار فرانسه دراین ۳۰ سال داریم، ولی اگر آنها بخواهند صفحه جدیدی باز کنند، ایران استقبال میکند. من شخصاً از زمان دوگل به فرانسه علاقهمند شدم. آن زمان تصمیم خوبی راجع به الجزایر گرفت.
FRANCE24: منظورتان کدام موضع آقای دوگل است؟
هاشمیرفسنجانی: تصمیم مهمی ایشان گرفت که مسئله فرانسه و الجزایر به نفع الجزایر حل شد. در مورد فلسطین هم موضع بهتری نسبت به دیگران اتخاذ کرد. من آن موقع میخواستم برای اولین بار در ایران ماشین بخرم. به خاطر دوگل یک ماشین پژو دست دوم خریدم.
FRANCE24: در همین راستا آیا فکر میکنید که خرابتر شدن روابط ایران و فرانسه صدمهای به همکاریهای اقتصادی، بویژه موضع شرکت توتال در فعالیتهای نفتی وارد خواهد آمد؟
هاشمیرفسنجانی: البته بیتاثیرنیست، ولی همه کشورها اینگونهاند، بهتر است که با هم روابط خوبی داشتهباشیم. ولی ما موضع زور را نمیپذیریم. موضع مسالمتآمیز و برابر را قبول داریم.
FRANCE24: تشکر از جنابعالی که به عنوان ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران این وقت را در اختیار ما گذاشتید و به سوالات پاسخ دادید.
هاشمیرفسنجانی: من هم از شما به خاطر تلاش برای آگاهتر کردن مردم خودتان و مردم ما تشکر میکنم.
FRANCE24: متشکرم و حضور در خدمت شما باعث افتخاراست.
کدخبر ۲۰۲۰۰۸۸۰۱۰۰۲۸